Domeinoverstijgend samenwerken
Vanuit de culturele sector groeit de wens om meer en meer integraal te werken aan maatschappelijke opgaven. Cultuur Oost heeft ruime kennis opgebouwd over domeinoverstijgend samenwerken en ziet dat wederkerigheid de essentie is van een duurzaam samenwerkingsverband.Handreiking 'Samenwerken met Cultuur'
Hoe werk je met cultuur aan vraagstukken rond gezondheid, welzijn, kansengelijkheid en leefbaarheid? Samenwerken met Cultuur laat zien hoe kunst en cultuur als volwaardige partner kunnen bijdragen aan sociaal-maatschappelijke opgaven. De publicatie bundelt inzichten uit jarenlange praktijkontwikkeling en samenwerking in Gelderland en biedt inspiratie én concrete handvatten voor domeinoverstijgend samenwerken. De handreiking is bedoeld voor beleidsmakers, bestuurders, culturele instellingen, cultuurpunten en professionals die samen meer maatschappelijke impact willen realiseren en sluit aan bij de ambities uit de Bestuurlijke Afspraken Cultuurbeoefening 2025–2028 en het Gelders Cultuurakkoord.
Sociaal-artistiek samenwerken
Sociaal-artistiek samenwerken ligt aan de basis van domeinoverstijgend samenwerken met cultuur en maakt zichtbaar hoe samenwerking tussen domeinen in praktijk en beleid kan worden ontwikkeld. Het wordt gezien als een kernkwaliteit, met een eigen visie en werkwijze die breder toepasbaar is binnen domeinoverstijgend samenwerken met cultuur.
Binnen sociaal-artistiek samenwerken:
- ontstaat betekenis in de ontmoeting tussen mensen en cultuur;
- worden artistieke en sociale kwaliteit gelijkwaardig ingezet;
- ontstaat veranderkracht bij mensen en in hun omgeving.
Sociaal-artistiek samenwerken vindt plaats in een samenhangend proces waarin ontmoeting, uitvoering, leren en beleidsvorming elkaar beïnvloeden en versterken.
Meer weten over domeinoverstijgend samenwerken met cultuur binnen het sociaal domein?
Wat doet Cultuur Oost?
We ondersteunen gemeenten, culturele instellingen en partners uit andere domeinen bij het vormgeven van domeinoverstijgend samenwerken met cultuur.
Dat doen we door:
- partijen te verbinden rond gedeelde maatschappelijke opgaven;
- te adviseren bij het ontwikkelen van domeinoverstijgend beleid;
- praktijkervaring en kennis uit verschillende domeinen te verbinden;
- bij te dragen aan de ontwikkeling en verankering van werkwijzen in praktijk en beleid.
Dit gebeurt in samenwerking met netwerken in Gelderland en in aansluiting op landelijke ontwikkelingen.
Arts in Health Nederland
We dragen bij aan landelijke ontwikkelingen rond samenwerken met cultuur, onder andere via Arts in Health Nederland.
Als lid van de landelijke werkgroep beleid is bijgedragen aan de ontwikkeling van kennis over de rol van cultuur in zorg en welzijn. In dit kader is het rapport Kunst in zorg – wegen naar verankering tot stand gekomen, waarin wordt onderbouwd dat investeringen in cultuur maatschappelijke en economische waarde opleveren.
De documentaire De kracht van Arts in Health – wat samenwerken met cultuur oplevert is mede mogelijk gemaakt met inhoudelijke bijdrage vanuit Cultuur Oost, waarbij de expertise op het gebied van sociaal-artistiek samenwerken als uitgangspunt heeft gediend. In de film wordt zichtbaar hoe kunst ruimte creëert voor ontmoeting, herstel en betekenisgeving.
Deze inzichten sluiten aan bij bredere ontwikkelingen, zoals de ZonMw Toekomstverkenning Zorg en Cultuur, en bij SROI-analyses van VitaValley, uitgevoerd in opdracht van ZonMw.
Generatie Impact Gelderland
Binnen dit programma komen cultuur, sport en welzijn samen rond jongeren. Generatie Impact Gelderland is een provinciaal en domeinoverstijgend MDT-programma voor Gelderland, opgezet door de Gelderse Sport Federatie, Cultuur Oost en Spectrum, die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de coördinatie. Door deze samenwerking bundelen we kennis en ervaring en versterken we elkaar en worden circa 3.000 jongeren bereikt.
Creatieve denkkracht van kunstenaars in andere domeinen
Cultuur Oost heeft de afgelopen jaren ervaring opgebouwd met domeinoverstijgend werken, waarbij de creatieve denkkracht van kunstenaars werd ingezet binnen andere sectoren. Binnen de werkwijzen KUNSTwerkt en Kunst werkt in de zorg werden kunstenaars in opdracht van bedrijven, gemeenten en maatschappelijke organisaties gekoppeld aan vraagstukken. Projecten zoals de Silo Art Tour laten zien hoe kunstenaars vanuit hun artistieke praktijk en autonomie nieuwe perspectieven toevoegden, verhalen verbeeldden en onderliggende thema’s zichtbaar maakten.
Ook binnen zorg en welzijn werden kunstenaars en ontwerpers ingezet om met een andere blik te kijken naar complexe opgaven, zoals eenzaamheid, vergrijzing en mentale gezondheid. In co-creatie met zorgprofessionals ontstonden nieuwe werkwijzen en interventies die niet vanzelfsprekend vanuit de sector zelf kwamen en bijdroegen aan de kwaliteit van leef-, woon- en zorgomgeving.
Meer handige links
Cultuur als aanjager van vernieuwing in binnensteden (Platform 31) Hoe financier je domeinoverstijgende projecten? (Cultuur + Ondernemen) Met sociale kunst een gemeenschap bouwen (Bureau Ruimtekoers) 25 Wijken en Dorpendeals verbinden Gelderlanders (Leefbaarheidsalliantie) Domeinoverstijgende samenwerking: wat weten we al? (LKCA)




