Voordracht Lev Avitan De kracht van kunst in burgerschap

De kracht van kunst in burgerschap

ik zat op het mbo met een microfoon in mijn handen, een hoofd vol met plannen

dromen groter dan de kaders waarin het allemaal moest passen

ik leerde opdagen, maken door te doen, falen zonder stoppen

had docenten naast me die me aanspoorde en vertrouwen in me schopten

passie werd niet ingedamd, maar uitgedaagd om je eigen tempo op te zoeken

je maat daar te vinden en de groove te doorvoelen

je ontwikkeling te toetsen en in de samenleving landen op de juiste noot

maar precies zo’n vak als burgerschap viel volledig uit de toon

het was een mapje, een module, een momentje te voltooien met een vink

vol met feitjes, cijfers, zoals hoe de zetels in de tweede kamer zijn verdeeld

een droge variant van de wereld, maar niet die waarin ik stond

we leerden hoe de politiek werkte, maar niet hoe die werkte op ons

het ging zelden over dingen als: hoe je te verhouden tot een groep die je niet begrijpt

hoe de werkelijkheid niet strookt met de wet die stelt ‘we zijn allemaal gelijk’

hoe gelaagd de maatschappij is, maar we het toch allemaal samen moeten doen

welke kwaliteiten we daarvoor nodig hebben, want eerlijk, zoals nu gaat niet goed

ik had willen leren over macht, en hoe die zich verstopt in besluiten nog voordat je er was

ik had willen horen van iemand die de pijn hiervan aan den lijve ondervond

ik had verdieping willen hebben op perspectieven zoals waar gaan we nou eigenlijk heen?

in plaats van de aanname dat we er al zijn, zonder alternatief voor dit systeem

niet iedereen is taalvaardig, dus ik was graag getreden

voorbij de woorden in het boek

ik had willen beleven, en de inhoud leent zich

want burgerschap is meer iets wat je doet

wij denken met de handen, kennen met de ogen

onze lichamen betrokken bij de wereld om ons heen

maar ik miste de link met voelen

met ervaren van hetgeen wat er echt toe deed

het dialoog aangaan is belangrijk, ook daar kunnen we nog een slag maken

maar het menszijn laat zich niet reduceren tot slechts beargumenteren en praten

en daarin vind ik mijn heil in kunst, in het verbeelden van verhalen

waarin ik niet uit ben op overtuigen, maar uit ben op je raken

we zijn gelaagde wezens, dus stimuleer ons op alle lagen

lees een boek om de zin, maak foto’s in de wijk of kijk een theatershow samen

laat ons zelf schrijven, desnoods spelen, oefenen met verplaatsen in de ander

laat ons even in diens schoenen staan en kijken of het ons is gaan bevallen

trek door een museum en laat ons noteren welk werk ons echt pakt

herkennen we onszelf erin of vinden we betekenis in juist iets heel abstracts

kunst dat is geen luxe, het is hoe een mens zich uitdrukt op z’n vrijst

en precies die doorvoelde ontmoeting met de ander

is wat burgerschap verrijkt

Tekst geschreven en voordragen door Lev Avitan als opening voor het programma De kracht van kunst in

burgerschap