Opwaarts! Samen groeien naar de top van Gelderland
Cultuur Oost lanceert Opwaarts!, een programma dat professionele, producerende culturele organisaties helpt om door te groeien richting een plek in de top van het Gelderse culturele landschap. Een unieke kans voor organisaties met ambitie, die op zoek zijn naar middelen om duurzaam te investeren in hun (zakelijke) ontwikkeling. Hoe precies, vertellen Joke Veenstra-Rutjes, Liza Westendorp en Simon Mamahit, de drie betrokken adviseurs bij het programma.Waarom Opwaarts!?
Opwaarts! wil bijdragen aan meer kunst van statuur in Gelderland, die de Gelderse identiteit vormgeeft en versterkt. Gemaakt door meer verschillende organisaties, binnen een stevige culturele infrastructuur. Belangrijk in het programma zijn daarom gerichte begeleiding en advies, naast financiële ondersteuning voor een specifiek idee of project. Liza legt uit: ‘We kiezen bewust voor maatwerk. Daarvoor gaan we samen met deelnemers een meerjarig proces aan, waarin we blijven aansluiten bij hun ontwikkelwensen en -doelen. We blijven steeds kijken wat zij nodig hebben om die te bereiken.’
Voor wie is Opwaarts!?
Het programma richt zich op professionele, producerende organisaties – organisaties die zelf kunst maken, in tegenstelling tot bijvoorbeeld festivals of podia, die zich met name richten op programmeren.
Meer specifiek gaat het om organisaties die minimaal drie jaar professioneel actief zijn, breder opereren dan de eigen regio, of dat graag zouden willen, en die willen investeren in digitale, organisatorische of financiële vernieuwing. De kunstdiscipline en vestigingsplaats maken daarbij niet uit. Joke: ‘Het belangrijkst is dat een instelling haar binding met Gelderland verstevigt.’
Waarom is dit belangrijk voor Gelderland?
Opwaarts! zet zich in voor een stevige, toekomstbestendige culturele infrastructuur in heel Gelderland. Voor het culturele veld is het belangrijk dat er doorstroom en opwaartse mobiliteit is: nieuwe organisaties zorgen ervoor dat het hele veld meebeweegt met de tijd. ‘Het is belangrijk dat meer makers verspreid over Gelderland kunnen werken en hun brood kunnen verdienen. Nu zien we nog vaak dat Gelderse makers naar de Randstad trekken, of zich concentreren in de regio Arnhem-Nijmegen’, benadrukt Liza. Simon vult aan: ‘In heel Nederland zien we dat het steeds moeilijker wordt voor nieuwe, kleine culturele organisaties om door te stoten naar de echte top in hun eigen regio of provincie.’
Dat dat vaak moeilijk is, heeft ook te maken met de manier waarop veel subsidies zijn ingericht: op projectbasis, met weinig ruimte om middelen in te zetten voor structurele organisatieontwikkeling. Joke: ‘Met Opwaarts! kiezen we bewust voor een andere benadering. Omdat er meer nodig is dan alleen aandacht voor de eerstvolgende productie. Als we ons puur daarop blijven richten, verandert er niets aan het systeem. Opwaarts! zet in op meer ontwikkeling, samenwerking en kennisdeling om wél aan duurzame verandering te werken.’
Organisatieontwikkeling
‘Het gaat ons echt om organisatieondersteuning’, gaat Liza verder. ‘Naast de artistieke ontwikkeling, hebben we juist ook aandacht voor de marketing, bedrijfsvoering en productie van organisaties. Via Opwaarts! doen zakelijk leiders, productieontwikkelaars en marketeers vaardigheden op, die hun eigen organisatie versterken. En die zij meenemen naar eventuele volgende organisaties waar ze gaan werken. Indirect profiteert zo de bredere culturele sector in Gelderland van de ontwikkeling die mensen nu doormaken.’
“We richten ons juist op de mensen die naast de makers staan, zoals marketeers, ontwikkelaars, zakelijk leiders en andere medewerkers”
‘Het programma vult bij Cultuur Oost ook een zekere leemte,’ vult Joke aan. ‘Wij werken al veel aan cultuureducatie en -participatie. Opwaarts! versterkt ons werk op het gebied van presentatie. Bovendien kunnen we via Opwaarts! heel direct ophalen wat er speelt in de Gelderse cultuursector, zodat we het veld nog beter kunnen ondersteunen, ook via andere programma’s, zoals Kennispunt Cultuurfinanciering en Meedoen is de kunst.’
Het team achter Opwaarts!
De drie Cultuur Oost-adviseurs die het programma leiden, brengen ieder hun eigen expertise mee. Van financiering en cultureel ondernemerschap tot innovatie en digitale strategie. En van jongeren- en popcultuur tot de culturele codes op het gebied van diversiteit, inclusie en governance. Joke benadrukt waarom zij Opwaarts! samen trekt met Liza en Simon: ‘We houden elkaar scherp en zorgen dat het programma echt werkt voor de sector. Het is te kwetsbaar om bij één persoon neer te leggen.’
‘Wij, als programmaleiders, zullen ook gaan leren van alle deelnemers’, vult Liza aan. ‘We horen waar organisaties tegenaan lopen, voor en achter de schermen. Die informatie, en de oplossingen die organisaties vinden, nemen wij mee naar de volgende lichting deelnemers van Opwaarts!, zodat zij ook elkaar verder helpen. Daar zit de kracht van dit programma.’
Meedoen?
Kortom, Opwaarts! biedt meer dan financiële middelen. Het geeft organisaties de kans om te investeren in hun eigen toekomst en die van de Gelderse culturele sector. Door kennis te delen en samen te bouwen aan een sterk cultureel netwerk. Meer weten of aanmelden?
Tekst: Huib Kouwenhoven
